Wat kwetsbaarheid is

eristroost-nl¬† De uitdrukking die je dan hoort is: “Begin je er weer aan?” En daar is niet goed het juiste antwoord op te geven. In die uitdrukking zitten veel andere vragen en eigenlijk ook een oordeel. Toen Bertje er pas was en ik dat te horen kreeg, zei ik meestal iets vaags.

Maar waar het om gaat, is kwetsbaarheid.

Toen Bertje in mijn leven kwam, rekende ik uit: gezonde jaren, misschien ziek, ouderdomsproblemen, hoe lang zouden we samen zijn, en hoe lang zou de goede tijd duren? Ik hoopte lang. En ik wist: ik neem het hele pakket, in voor-en tegenspoed. Zo was het ook met Tim geweest.

Toen wist ik dat het waarschijnlijk was dat hij eerst zou gaan. Voor mij. En dat ik dan verdriet zou hebben om het afscheid. Dat kwam dichterbij na zijn eerste TIA in 2013. Er waren momenten dat ik droevig naar hem keek en dacht hoe lang hebben we nog, en dan moest ik huilen. Dat duurde tot ik tegen mezelf zei, dat het misschien nog wel jaren waren en hoe belastend zou het voor Tim zijn als ik elke dag van die lange tijd zou zitten huilen. Toen lukte het te stoppen. Anders ging ik wandelen.

Eerst moest ik er nogal aan wennen dat Bertje gezond is. Dat hij gewoon lag te slapen, terwijl ik al paniekerig werd omdat hij misschien apathisch was en sliep om te vluchten voor de pijn. Bertje sliep. Niets aan de hand.

En nu is er in mij een rustige acceptatie van wat eens gaat komen. Zolang het duurt, is hij gezond en gemakkelijk om voor te zorgen. Elke dag is extra heerlijk daardoor. Juist omdat ik zo goed weet, hoe het ook kan gaan. Tegen ziekte of doodgaan doe je niks. Alleen aanvaarden dat het zo is, en dubbel blij zijn met de goede tijd, waarin gewoon zo bijzonder is.

Advertenties

De liefde blijft

000_deliefdeblift

Dat is waar: de liefde blijft. De kern blijft hetzelfde, dat warme diepe gevoel. Soms komt er een andere emotie bij.

Soms is dat vertedering, of vrolijkheid of dankbaarheid voor al die ervaringen. Soms is de emotie heel anders.

Dan zie je een lief filmpje op Facebook en je eigen gemis snijdt opeens door je heen. En daar is de pijn weer en de tranen, en het verlangen. Het overvalt je, ook door de intensiteit ervan.

Rouwen is het komen en gaan van alle emoties. Het heeft een zekere onvoorspelbaarheid. Het enige waar je wel controle over hebt, is de vriendelijkheid waarmee je met jezelf omgaat. Koop zachte tissues, neem rust, het is een heel proces.

Dat is het mysterie

000_mysterie

In Nederland spreken we heel voorzichtig over dat andere. We zijn hier het volk van doe maar gewoon dan doe je al gek genoeg. Maar toch hoor je soms iets waardoor je denkt: zie je, ik ben de enige niet.

Iemand vertelt dat hij zijn grootmoeder na haar dood zag op een belangrijk moment. Een ander heeft het over een overleden echtgenoot, die haar soms lijkt te waarschuwen. Dan zegt iemand iets over dromen die ongewoon echt aanvoelen. Bij het wakker worden voel je in je handen het aaien nog.

Dood is niet weg. Het is alleen anders. Hoe, is niet aan deze zijde om te begrijpen. Je kunt alleen open staan voor signalen, op een rustige en verlangende manier. En dan geduld hebben – wat het moeilijkste is.

Je bent niet alleen

eristroost-nl-2

Zo kan de ochtend zijn. Leeg. Weer een dag zonder je dier- zo’n dag duurt langer dan vroeger. Toen was het anders.

Wanneer de liefde tussen jullie heel diep ging, is dat niet zomaar voorbij. Jij voelt het nog in je hart. En dat is voor de andere partij ook zo. Denk terug en besef dat de liefde wederkerig was.

Er is meer tussen hemel en aarde dan wij op aarde beseffen. Wanneer je lijdt aan het gemis, kan die ander dat voelen en naar je uitreiken. Je denkt dat je alleen in de kamer bent, maar dat is niet zo.

Uit het oog…

00_eristroost-nl

Je ziet je dier niet meer zoals je gewend was. Alle dagelijkse gewoonten zijn voorbij. En daardoor voel je eens te meer wat jullie samen hadden: dat het veel was, en dat het goed en liefdevol was. Is het allemaal weg? Welnee.

Alles dat er geweest is, zit in je hart. In het warme heerlijke besef dat jullie zo samen waren. Misschien kun je daar nog niet bij, omdat er een muur van verdriet voor staat. Dat is een kwestie van tijd. Dan spoelt dat besef door je heen.

Wees dankbaar…

000_dabkbaar

Dankbaar zijn als je verdriet hebt, is moeilijk. Maar het is niet onmogelijk. Het hoeft niet tijdens het huilen, maar het kan erna. Of ervoor. Of – later – in plaats van.

Het gaat er dan om, dat je bedenkt en voelt wat een bijzondere liefde je hebt beleefd. Had je die willen missen? Nee. Heeft iedereen een bijzondere liefde? Nee.

Je kunt oefenen met dankbaarheid. Dan zeg je zachtjes iets als: “Ik ben er dankbaar voor dat we samen zo fijn konden aaien, en dat zijn vacht zo zacht was.” Of: “Ik ben er dankbaar voor dat ze mij zo vertrouwde.” Soms komt er in het begin verdriet of boosheid bij. Dat geeft niet. In de loop der tijd ebt dat weg.

Wat je overhoudt is: dankbaarheid en het besef dat jullie samen iets moois deelden, en waar het uit bestond. Zo blijft het bewaard.

Kijk naar het licht

naarlicht

Het licht, dat is: dankbaarheid. Wanneer er een moment of een dag is, dat het verdriet je niet overspoelt, kun je dankbaar zijn voor alle liefde die je hebt gekend.

Koester dat gevoel. Benoem het: dankbaar voor het aaien dat er was, voor het samen op de bank liggen, voor hem of haar zien eten en hoe je begroet werd als je thuis kwam.

Het maakt je verdriet niet meer of minder, alleen anders. Zachter en draagbaarder.